Wat is GLP-1 en hoe werkt het?
GLP-1 is een hormoon dat het lichaam zelf aanmaakt. Na een maaltijd draagt het bij aan de regulatie van de bloedsuiker, maaglediging, honger en verzadiging. Het is één van de vele signalen waarmee de darmen, hersenen, alvleesklier en andere organen met elkaar communiceren.
Er bestaan ook geneesmiddelen die de GLP-1-receptor activeren. Deze middelen worden GLP-1-receptoragonisten genoemd. Sommige zijn geregistreerd voor de behandeling van diabetes mellitus type 2, andere ook voor gewichtsverlies.
Lichaamseigen GLP-1 en GLP-1-receptoragonisten werken via dezelfde receptor, maar zijn niet hetzelfde. Het natuurlijke hormoon wordt binnen enkele minuten afgebroken, terwijl geneesmiddelen de receptor veel langer en in andere concentraties activeren.
Wil je algemene informatie over de verschillende geneesmiddelen die bij gewichtsverlies kunnen worden gebruikt? Bekijk dan het overzicht van medicijnen voor gewichtsverlies.
In het kort
GLP-1 staat voor glucagon-like peptide-1. Het is een hormoon dat voornamelijk na het eten door gespecialiseerde cellen in de darm wordt afgegeven.
GLP-1 stimuleert bij een verhoogde bloedsuiker de insulineafgifte, remt onder bepaalde omstandigheden de glucagonafgifte en vertraagt de maaglediging. Het is daarnaast betrokken bij signalen die honger, verzadiging en voedselinname beïnvloeden.
Geneesmiddelen zoals semaglutide en liraglutide zijn GLP-1-receptoragonisten. Zij activeren dezelfde receptor, maar blijven veel langer werkzaam dan lichaamseigen GLP-1.
Tirzepatide is geen zuivere GLP-1-receptoragonist, maar een gecombineerde GIP/GLP-1-receptoragonist.
Deze geneesmiddelen kunnen bijwerkingen en soms ernstige complicaties veroorzaken. Ze zijn receptplichtig en niet voor iedereen geschikt.
Inhoudsopgave
Wat is GLP-1?
Waar wordt GLP-1 gemaakt?
Wanneer wordt GLP-1 afgegeven?
Waarom maakt het lichaam GLP-1 aan?
Hoe geeft GLP-1 signalen door aan de hersenen?
Wat doet GLP-1 met honger en verzadiging?
Wat wordt bedoeld met ‘food noise’?
Wat doet GLP-1 met de maaglediging?
Wat doet GLP-1 in de alvleesklier?
Wat is het indirecte effect op de lever?
Waarom voorkomt lichaamseigen GLP-1 obesitas niet?
Wat zijn GLP-1-receptoragonisten?
Verschil tussen natuurlijk GLP-1 en semaglutide
Verschil tussen GLP-1-receptoragonisten en tirzepatide
Bijwerkingen en risico’s
Veelgestelde vragen
Conclusie
Wat is GLP-1?
GLP-1 staat voor glucagon-like peptide-1. Het is een lichaamseigen hormoon dat behoort tot de zogenoemde incretinehormonen.
Incretinehormonen worden na een maaltijd vanuit de darm afgegeven. Ze helpen het lichaam om de binnengekomen voedingsstoffen te verwerken en spelen een belangrijke rol bij de bloedsuikerregulatie.
GLP-1 is onder andere betrokken bij:
glucoseafhankelijke afgifte van insuline;
regulatie van de glucagonafgifte;
vertraging van de maaglediging;
signalen die honger en verzadiging beïnvloeden;
regulatie van de hoeveelheid energie die iemand eet.
GLP-1 is slechts één onderdeel van een veel groter regelsysteem. Ook andere hormonen, zenuwsignalen, hersengebieden, genetische factoren en omgevingsinvloeden spelen een rol bij eetgedrag en lichaamsgewicht.
Waar wordt GLP-1 gemaakt?
GLP-1 wordt voornamelijk geproduceerd door gespecialiseerde darmcellen, de zogenoemde L-cellen. Deze bevinden zich onder andere in het laatste deel van de dunne darm en in de dikke darm.
Daarnaast wordt GLP-1 lokaal geproduceerd door een kleine groep zenuwcellen in de hersenstam. GLP-1 uit de darm en GLP-1 uit het centrale zenuwstelsel maken deel uit van deels verschillende, maar samenwerkende regelsystemen.
Na het eten reageren de darmcellen op aanwezige voedingsstoffen, waaronder koolhydraten, vetten en eiwitten. Vervolgens geven zij GLP-1 af.
De hoeveelheid GLP-1 in het bloed begint vaak al binnen enkele minuten na het begin van een maaltijd te stijgen. Dit vroege effect ontstaat waarschijnlijk door een combinatie van direct contact met voedingsstoffen, zenuwsignalen en communicatie tussen verschillende delen van de darm.
Wanneer wordt GLP-1 afgegeven?
De afgifte van GLP-1 neemt na een maaltijd snel toe. De hoogte en duur van deze stijging hangen onder andere af van:
de samenstelling van de maaltijd;
de hoeveelheid voedsel;
de snelheid waarmee voedingsstoffen de darm bereiken;
individuele biologische verschillen;
de glucosestofwisseling.
Na afgifte wordt lichaamseigen GLP-1 snel afgebroken, onder andere door het enzym DPP-4. De halfwaardetijd bedraagt daardoor slechts enkele minuten.
Dat betekent niet dat GLP-1 onbelangrijk is. Het hormoon kan in korte tijd signalen doorgeven via de bloedbaan en via zenuwbanen tussen de darm en de hersenen.
Waarom maakt het lichaam GLP-1 aan?
GLP-1 draagt na een maaltijd bij aan de afstemming tussen de darm, alvleesklier, hersenen en andere organen.
Het hormoon helpt onder andere om:
de insulineafgifte af te stemmen op de bloedsuiker;
onnodige glucagonafgifte bij een verhoogde bloedsuiker te beperken;
de doorgang van voedsel vanuit de maag te reguleren;
signalen van verzadiging door te geven;
grote stijgingen van de bloedsuiker na een maaltijd te beperken.
GLP-1 voorkomt niet dat calorieën uit voedsel worden opgenomen. Het kan wel invloed hebben op de snelheid waarmee de maaginhoud de darm bereikt en op de hoeveelheid voedsel die iemand eet.
Het is daarom beter om GLP-1 te zien als één van de vele regulerende signalen dan als een hormoon dat zelfstandig bepaalt hoeveel energie het lichaam nodig heeft.
Hoe geeft GLP-1 signalen door aan de hersenen?
De communicatie tussen de darmen en hersenen is complex.
Lichaamseigen GLP-1 uit de darm wordt snel afgebroken. Een deel van de signalering verloopt waarschijnlijk via zenuwbanen, waaronder de nervus vagus. Daarnaast kan circulerend GLP-1 invloed uitoefenen op hersengebieden die relatief goed vanuit de bloedbaan bereikbaar zijn.
Ook produceren bepaalde zenuwcellen in de hersenstam zelf GLP-1. Vanuit de hersenstam kunnen signalen worden doorgegeven aan andere gebieden die betrokken zijn bij eetlust, misselijkheid, verzadiging en autonome lichaamsfuncties.
Bij geneesmiddelen die de GLP-1-receptor activeren, kunnen de betrokken routes gedeeltelijk verschillen van de werking van het kortdurende lichaamseigen hormoon. Daarom mogen effecten van GLP-1-receptoragonisten niet zonder meer volledig aan natuurlijk GLP-1 worden toegeschreven.
Wat doet GLP-1 met honger en verzadiging?
GLP-1 is betrokken bij signalen die de hersenen informeren over de aanwezigheid van voedingsstoffen in het maag-darmstelsel.
Na een maaltijd kan GLP-1 bijdragen aan:
afname van het hongergevoel;
toename van het verzadigingsgevoel;
eerder stoppen met eten;
beperking van de hoeveelheid voedsel tijdens een maaltijd.
Deze effecten verschillen per persoon en werken samen met veel andere signalen. Voorbeelden daarvan zijn leptine, ghreline, insuline, GIP, mechanische rek van de maag, gewoonten en signalen uit de omgeving.
GLP-1 is daarom niet de enige verklaring voor honger, eetgedrag of veranderingen in lichaamsgewicht.
Wat wordt bedoeld met ‘food noise’?
De term ‘food noise’ wordt gebruikt voor het vaak of voortdurend denken aan eten, maaltijden of bepaalde voedingsmiddelen. Het is geen officiële medische diagnose.
Sommige gebruikers van GLP-1-receptoragonisten beschrijven dat zij:
minder vaak aan eten denken;
minder sterke trek ervaren;
minder behoefte hebben aan tussendoortjes;
meer rust rondom eten ervaren.
Mogelijk hangt dit samen met effecten op hersengebieden die betrokken zijn bij eetlust, motivatie, beloning en voedselkeuze. Dit onderwerp wordt nog onderzocht en het effect treedt niet bij iedereen op.
GLP-1-receptoragonisten zijn niet specifiek geregistreerd voor de behandeling van eetbuien of een eetstoornis. Bij terugkerende eetbuien, compensatiegedrag of een verstoorde relatie met eten kan aanvullende diagnostiek en psychologische behandeling nodig zijn.
Wat doet GLP-1 met de maaglediging?
GLP-1 kan de maaglediging vertragen. Daardoor wordt de maaginhoud minder snel naar de dunne darm verplaatst.
Dit kan bijdragen aan:
een voller gevoel na een maaltijd;
een minder snelle stijging van de bloedsuiker;
een geleidelijkere toevoer van voedingsstoffen aan de dunne darm.
Ook GLP-1-receptoragonisten kunnen de maaglediging vertragen. Dit effect is vaak het duidelijkst aan het begin van de behandeling. Bij langdurig gebruik van sommige langwerkende middelen kan het effect gedeeltelijk afnemen.
Een vertraagde maaglediging kan ook nadelen hebben. Het kan bijdragen aan:
misselijkheid;
braken;
een opgeblazen gevoel;
oprispingen;
buikpijn;
sneller of langdurig vol zitten.
De afname van het lichaamsgewicht bij gebruik van GLP-1-receptoragonisten wordt niet uitsluitend door een tragere maaglediging verklaard. De invloed op eetlust, verzadiging en totale energie-inname speelt waarschijnlijk een belangrijkere rol.
Wat doet GLP-1 in de alvleesklier?
De alvleesklier maakt onder andere insuline en glucagon aan. Deze hormonen zijn belangrijk voor de bloedsuikerregulatie.
Effect op insuline
Wanneer de bloedsuiker na een maaltijd stijgt, kan GLP-1 de afgifte van insuline stimuleren. Insuline helpt glucose vanuit het bloed op te nemen in onder andere spier- en vetcellen.
Dit effect is grotendeels glucoseafhankelijk. Naarmate de bloedsuiker lager is, neemt het stimulerende effect op de insulineafgifte af.
Effect op glucagon
Glucagon stimuleert de lever om glucose aan het bloed af te geven. Bij een verhoogde bloedsuiker kan GLP-1 de glucagonafgifte remmen.
Tijdens een lage bloedsuiker blijft de beschermende glucagonrespons grotendeels behouden. Hierdoor veroorzaken GLP-1-receptoragonisten bij gebruik zonder andere bloedsuikerverlagende medicatie relatief weinig hypoglykemieën.
Het risico op een te lage bloedsuiker neemt wel toe wanneer een GLP-1-receptoragonist wordt gecombineerd met insuline of een sulfonylureumderivaat.
Wat is het indirecte effect op de lever?
Lichaamseigen GLP-1 heeft via veranderingen in insuline en glucagon een indirect effect op de lever.
Wanneer de bloedsuiker verhoogd is, kunnen:
stimulatie van de insulineafgifte;
remming van de glucagonafgifte;
ervoor zorgen dat de lever minder glucose aan het bloed afgeeft.
Gewichtsverlies door leefstijlaanpassingen, medicatie of andere behandelingen kan daarnaast gepaard gaan met een afname van levervet. Dit is relevant omdat metabool geassocieerde leververvetting, ook wel MASLD genoemd, veel voorkomt bij mensen met overgewicht en obesitas.
De precieze effecten op de lever verschillen per geneesmiddel en indicatie. Niet ieder middel dat op de GLP-1-receptor werkt, is automatisch geregistreerd voor de behandeling van een leveraandoening.
Waarom voorkomt lichaamseigen GLP-1 obesitas niet?
Mensen met obesitas maken nog steeds GLP-1 aan. Obesitas kan niet eenvoudig worden verklaard door een tekort aan één hormoon.
Lichaamsgewicht wordt beïnvloed door een complex samenspel van onder andere:
genetische aanleg;
hersensignalen;
hormonen;
energieverbruik;
voedingsomgeving;
slaap;
stress;
psychische en sociale factoren;
medische aandoeningen;
medicatiegebruik;
eet- en beweegpatronen.
Onderzoek naar de natuurlijke afgifte en werking van GLP-1 bij obesitas laat geen eenvoudige, uniforme afwijking zien. De GLP-1-respons kan tussen mensen verschillen, maar obesitas is niet uitsluitend het gevolg van onvoldoende GLP-1 of ongevoeligheid voor dit hormoon.
Na gewichtsverlies kunnen biologische aanpassingen ontstaan die het behoud van het lagere gewicht moeilijker maken. Zo kan de eetlust toenemen en kan het energieverbruik veranderen. Dat is één van de redenen waarom obesitas als een chronische aandoening wordt beschouwd.
Lees hierover meer in: Obesitas is een chronische ziekte: waarom dat belangrijk is
Wat zijn GLP-1-receptoragonisten?
GLP-1-receptoragonisten zijn geneesmiddelen die de GLP-1-receptor activeren. Voorbeelden van werkzame stoffen zijn:
Niet ieder middel heeft dezelfde geregistreerde indicatie. Sommige GLP-1-receptoragonisten zijn uitsluitend of hoofdzakelijk geregistreerd voor diabetes mellitus type 2. Andere zijn ook geregistreerd voor gewichtsverlies.
Afhankelijk van het geneesmiddel en de formulering worden deze middelen:
eenmaal per dag geïnjecteerd;
eenmaal per week geïnjecteerd;
of dagelijks als tablet ingenomen.
De middelen verschillen in:
werkingsduur;
dosering;
geregistreerde toepassing;
gemiddeld effect op het gewicht;
bijwerkingen;
voorzorgen en contra-indicaties.
Het feit dat geneesmiddelen tot dezelfde groep behoren, betekent dus niet dat ze onderling uitwisselbaar zijn.
Wat is het verschil tussen natuurlijk GLP-1 en semaglutide?
Semaglutide is een GLP-1-receptoragonist met een structuur die lijkt op het lichaamseigen GLP-1. Het is aangepast zodat het veel langzamer wordt afgebroken.
Natuurlijk GLP-1:
wordt na een maaltijd afgegeven;
wordt binnen enkele minuten grotendeels afgebroken;
veroorzaakt kortdurende pieken;
werkt als onderdeel van de normale fysiologie.
Semaglutide:
wordt als geneesmiddel toegediend;
blijft veel langer in het lichaam;
activeert de GLP-1-receptor langduriger;
bereikt andere en constantere concentraties dan lichaamseigen GLP-1.
Semaglutide kan hierdoor de eetlust en gemiddelde energie-inname verminderen. Het effect en de bijwerkingen verschillen per persoon.
Semaglutide is de werkzame stof in verschillende receptgeneesmiddelen. Deze middelen hebben niet automatisch dezelfde geregistreerde indicatie. Lees hierover meer in: Hoe werkt semaglutide bij gewichtsverlies?
Wat is het verschil tussen een GLP-1-receptoragonist en tirzepatide?
Tirzepatide (Mounjaro, Zepbound, Foundayo) is een gecombineerde GIP/GLP-1-receptoragonist. Het activeert zowel:
de receptor voor GLP-1;
als de receptor voor GIP.
GIP staat voor glucose-dependent insulinotropic polypeptide. Net als GLP-1 is GIP een incretinehormoon dat betrokken is bij de verwerking van voedingsstoffen en de bloedsuikerregulatie.
In klinisch onderzoek leidde tirzepatide bij de onderzochte doseringen en populaties gemiddeld tot meer gewichtsverlies dan semaglutide. Dit is een groepsgemiddelde en voorspelt niet welk middel voor een individuele patiënt het effectiefst, veiligst of meest geschikt is.
Bij de keuze voor een behandeling spelen onder andere mee:
de geregistreerde indicatie;
medische voorgeschiedenis;
andere aandoeningen;
andere medicatie;
bijwerkingen;
eerdere behandelervaringen;
beschikbaarheid en kosten;
persoonlijke voorkeuren.
Lees ook:
Hoe kunnen GLP-1-receptoragonisten bijdragen aan gewichtsverlies?
GLP-1-receptoragonisten verhogen de vetverbranding niet rechtstreeks. Het gewichtsverlies ontstaat vooral doordat de eetlust en gemiddelde energie-inname kunnen afnemen.
Gebruikers kunnen onder andere ervaren dat:
zij minder honger hebben;
zij eerder verzadigd zijn;
kleinere porties voldoende zijn;
zij minder sterke trek hebben;
het gemakkelijker is een gepland voedingspatroon te volgen.
Wanneer iemand gedurende langere tijd minder energie inneemt dan het lichaam verbruikt, kan het gewicht afnemen.
De reactie verschilt sterk per persoon. Sommige mensen verliezen relatief veel gewicht, terwijl anderen beperkt reageren of vanwege bijwerkingen stoppen.
Medicatie wordt gebruikt als aanvulling op een passend voedingspatroon en meer lichamelijke activiteit. Ook slaap, stress, spiermassa en andere gezondheidsfactoren verdienen aandacht.
Lees hierover verder: Waarom leefstijlaanpassing belangrijk blijft tijdens behandeling met afslankmedicatie
Bijwerkingen en risico’s van GLP-1-receptoragonisten
GLP-1-receptoragonisten kunnen bijwerkingen veroorzaken. De precieze risico’s verschillen per geneesmiddel, dosering en patiënt.
Veelvoorkomende bijwerkingen zijn:
misselijkheid;
braken;
diarree;
obstipatie;
buikpijn;
een opgeblazen of vol gevoel;
oprispingen;
verminderde eetlust.
Deze klachten zijn vaak het duidelijkst tijdens het verhogen van de dosering. Ze kunnen bij sommige mensen echter ernstig zijn of lang aanhouden.
Andere aandachtspunten zijn onder andere:
uitdroging en mogelijke verslechtering van de nierfunctie;
galstenen en galblaasontsteking;
acute pancreatitis;
hypoglykemie bij combinatie met insuline of een sulfonylureumderivaat;
ernstigere klachten bij gastroparese;
mogelijke verergering van diabetische retinopathie bij sommige patiënten;
allergische reacties;
risico’s rondom narcose of diepe sedatie door achtergebleven maaginhoud;
verlies van spiermassa tijdens gewichtsverlies;
gewichtstoename na het stoppen.
Bij semaglutide is non-arteritic anterior ischaemic optic neuropathy, afgekort NAION, inmiddels opgenomen als een zeer zeldzame bijwerking. Plotseling verlies of ernstige verslechtering van het gezichtsvermogen vraagt om directe medische beoordeling.
GLP-1-receptoragonisten worden niet gebruikt tijdens de zwangerschap. Bij een zwangerschapswens moet tijdig met de behandelaar worden besproken wanneer het geneesmiddel moet worden gestopt.
Niet ieder risico geldt in dezelfde mate voor ieder middel. Raadpleeg daarom altijd de actuele productinformatie en bespreek persoonlijke risico’s met een arts.
Veelgestelde vragen
Is GLP-1 een geneesmiddel?
Nee. GLP-1 is een hormoon dat het lichaam zelf aanmaakt.
GLP-1-receptoragonisten zijn geneesmiddelen die dezelfde receptor activeren. Zij zijn zo ontwikkeld dat ze langer werkzaam zijn dan natuurlijk GLP-1.
Waar wordt GLP-1 gemaakt?
GLP-1 wordt voornamelijk geproduceerd door L-cellen in het laatste deel van de dunne darm en in de dikke darm. Daarnaast wordt GLP-1 lokaal gemaakt door bepaalde zenuwcellen in de hersenstam.
Maakt iedereen GLP-1 aan?
Ja. Iedereen maakt GLP-1 aan. De hoeveelheid die na een maaltijd wordt afgegeven en de reactie op de bijbehorende signalen kunnen per persoon verschillen.
Obesitas betekent niet automatisch dat iemand een tekort aan GLP-1 heeft.
Is GLP-1 hetzelfde als Ozempic of Wegovy?
Nee. GLP-1 is een lichaamseigen hormoon.
Ozempic en Wegovy zijn merknamen van receptgeneesmiddelen die semaglutide bevatten. Semaglutide activeert de GLP-1-receptor, maar blijft veel langer actief dan natuurlijk GLP-1.
Ozempic en Wegovy bevatten dezelfde werkzame stof, maar hebben niet dezelfde geregistreerde indicatie en dosering.
Is tirzepatide een GLP-1-receptoragonist?
Tirzepatide (Mounjaro) activeert de GLP-1-receptor, maar ook de GIP-receptor. Het wordt daarom preciezer omschreven als een gecombineerde GIP/GLP-1-receptoragonist.
Vertraagt GLP-1 altijd de maaglediging?
Lichaamseigen GLP-1 kan de maaglediging vertragen. Ook GLP-1-receptoragonisten kunnen dit doen, vooral aan het begin van de behandeling.
Bij sommige langwerkende middelen kan het effect bij langdurig gebruik gedeeltelijk afnemen. De mate waarin dit gebeurt verschilt per persoon en geneesmiddel.
Kunnen GLP-1-receptoragonisten een lage bloedsuiker veroorzaken?
Bij gebruik zonder insuline of een sulfonylureumderivaat is de kans op hypoglykemie relatief klein, omdat het effect op de insulineafgifte grotendeels glucoseafhankelijk is.
Het risico neemt toe bij combinatie met bepaalde andere diabetesmedicijnen.
Voor wie is een GLP-1-receptoragonist geschikt?
Dat hangt af van het specifieke geneesmiddel en de geregistreerde indicatie. Een arts beoordeelt onder andere:
BMI en gewichtsgerelateerde aandoeningen;
aanwezigheid van diabetes;
medische voorgeschiedenis;
andere medicatie;
eerdere behandelingen;
contra-indicaties;
mogelijke voordelen en risico’s;
persoonlijke voorkeuren.
Lees meer in: Wanneer kom je in aanmerking voor afslankmedicatie?
Komt het gewicht terug na het stoppen?
Dat kan. Na het stoppen neemt de eetlust vaak weer toe en komt bij veel mensen een deel van het verloren gewicht terug.
De mate van gewichtstoename verschilt per persoon. Bij sommige mensen kan langdurige behandeling passend zijn. De beslissing om door te gaan of te stoppen moet individueel worden genomen.
Lees ook: Wat gebeurt er als je stopt met afslankmedicatie?
Conclusie
GLP-1 is een lichaamseigen hormoon dat na een maaltijd bijdraagt aan de regulatie van de bloedsuiker, maaglediging, honger en verzadiging.
Het natuurlijke hormoon werkt kort en vormt één onderdeel van een complex systeem. Lichaamsgewicht wordt niet uitsluitend door GLP-1 bepaald en obesitas kan niet eenvoudig worden beschouwd als een tekort aan dit hormoon.
GLP-1-receptoragonisten zijn geneesmiddelen die dezelfde receptor langer en in andere concentraties activeren. Ze kunnen bij daarvoor in aanmerking komende mensen de eetlust en energie-inname verminderen en zo bijdragen aan gewichtsverlies. Tirzepatide activeert naast de GLP-1-receptor ook de GIP-receptor.
Deze middelen werken niet bij iedereen hetzelfde en kunnen bijwerkingen en soms ernstige complicaties veroorzaken. Ze moeten daarom worden gebruikt op basis van een medische indicatie, na afweging van de verwachte voordelen en risico’s.
Overweeg je een behandeling voor overgewicht of obesitas? Laat dan beoordelen welke behandelopties, met of zonder medicatie, medisch passend zijn. Via de medische vragenlijst kun je informatie over je gezondheid doorgeven. Als je in aanmerking komt kan je vervolgens een vrijblijvende intake afspraak maken. Het invullen van de vragenlijst leidt niet automatisch tot behandeling of een recept.
Wil je meer weten over de achtergrond en werkwijze van mij? Lees dan meer over dokter Danny.
Gerelateerde artikelen
Bronnen
Drucker DJ. Mechanisms of Action and Therapeutic Application of Glucagon-like Peptide-1. Cell Metabolism. 2018;27:740–756.
Holst JJ. The Physiology of Glucagon-like Peptide 1. Physiological Reviews. 2019;99:1727–1776.
European Medicines Agency. Actuele productinformatie Wegovy.
European Medicines Agency. Actuele productinformatie Ozempic.
European Medicines Agency. Actuele productinformatie Mounjaro.
European Medicines Agency. Actuele productinformatie Saxenda.
Wilding JPH, Batterham RL, Calanna S, et al. Once-Weekly Semaglutide in Adults with Overweight or Obesity. New England Journal of Medicine. 2021;384:989–1002.
Jastreboff AM, Aronne LJ, Ahmad NN, et al. Tirzepatide Once Weekly for the Treatment of Obesity. New England Journal of Medicine. 2022;387:205–216.
American Diabetes Association. Standards of Care in Diabetes—2026.
Nederlandse richtlijn Overgewicht en obesitas bij volwassenen.
Deze pagina bevat algemene medische informatie en vervangt geen persoonlijke medische beoordeling of behandeling.